Kıbrıs Türk Eczacılar Birliği Başkanı Umut Öksüz, KKTC’de tüp bebek tedavisi için kullanılan ilaçların temininde ve dağıtımında ciddi bir denetim eksikliği bulunduğunu belirterek, İlaç Takip Sistemi’nin (İTS) acilen devreye alınması gerektiğini ifade etti.
“ECZANELER TÜP BEBEK İLACI SATMIYOR, BU İLAÇLARI HASTALARA KİM VERİYOR?”
Ülkedeki 396 eczaneden büyük bir kısmının tüp bebek ilacı satmadığına dikkat çeken Umut Öksüz, sağlık turizmi çerçevesinde yurt dışından binlerce hastanın tüp bebek tedavisi için KKTC’ye geldiğini belirterek şu soruları sordu:
Eczaneler bu ilacı satmıyorsa, hastalara bu ilacı kim temin ediyor? Gizlice veriliyor. Eczacının fiilen devre dışı bırakıldığı bir ortamda, umuduyla ülkeye gelen annenin ve embriyonun sağlığının hangi şartlarda denetlendiği bilinmemektedir. KKTC’ye bu ilaçları kim getiriyor ve nereye dağıtıyor? Eğer İlaç Takip Sistemi mevcut olsaydı, bu insanların kontrolü ve sağlığı güvence altına alınmış olacaktı.
İLAÇ SIKINTISININ NEDENİ: TÜRKİYE’YE BAĞIMLILIK VE DÖVİZ MALİYETLERİ
KKTC’de genel ilaç sıkıntısına da değinen Öksüz, ilaçların yaklaşık %75’inin Türkiye’den tedarik edildiğini, Hürmüz Boğazı ile Akdeniz’deki olayların sevkiyatları etkilediğini kaydetti. Tansiyon, kolesterol ilaçları ve göz damlaları gibi önemli ürünlerde ciddi bir kriz yaşandığını aktaran Öksüz, Türkiye’den temin edilemeyen ilaçların Avrupa’dan dövizle ithal edilmeye çalışılmasının maliyetleri artırarak hastalara yansıdığını dile getirdi.
Umut Öksüz ayrıca Sağlık Bakanlığı’nın ihale süreçleri ve doğrudan alımlar yoluyla eczanelerle rekabet etmeye başladığını savundu. Bu durum eczaneleri kapanma tehlikesiyle karşı karşıya bırakmakta ve halkın ilaca güvenli erişim imkanını zorlaştırmaktadır. Bu sorunları çözmek amacıyla Ankara’da temaslarda bulunduklarını belirten Öksüz, KKTC Sağlık Bakanlığı’na 17 maddelik bir öneri paketi sunduklarını ifade etti.
NE OLMUŞTU?
İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından sürdürülen yasa dışı üreme hücresi ticareti soruşturmasında genç kadınları yurt dışına götürerek yumurta hücrelerini toplayan ve bunları tüp bebek tedavisi talep eden ailelere satan bir şebeke ortaya çıkarıldı.
Soruşturma çerçevesinde KKTC’deki bir kliniğe yumurta bağışlamak üzere dönen iki donör kadının Sabiha Gökçen Havalimanı’nda yakalanmasıyla gözaltına alınan kişi sayısı 44’e ulaştı. Operasyonlar kapsamında örgüt yöneticileri, donör kadınlar, doktorlar ve seyahat organizatörlerinin de aralarında bulunduğu toplam 53 şüpheli hakkında hukuki işlem başlatıldı.
Soruşturma detaylarına göre şebeke lideri Hacer T.’nin eşinin CİMER’e yaptığı ihbarla başlayan incelemelerde 41 kadının toplamda 811 kez yumurta satışında bulunduğu belirlendi. Donörlükten örgüt liderliğine terfi eden Hacer T.’nin, ilaç teminini gerçekleştiren Muharrem Ş. ile birlikte organizasyonu genişlettiği tespit edildi.
Örgütün donör kadınların kan grubu, ten rengi, saç rengi gibi kişisel bilgilerini içeren kataloglar hazırladığı ve potansiyel müşterilere talep ettikleri özelliklere göre farklı fiyat tarifeleri üzerinden satış yaptığı ortaya kondu.
